خطبه
وصف پیامبر اسلام ص
خطبه شماره 105
1
خطبه 105: وصف پيامبر اسلام ص
2
و من خطبة له (عليه السلام) في بعض صفات الرسول الكريم و تهديد بني أمية و عظة الناس
از خطبههاى آن حضرت است در وصف پیامبر (ص) و تهدید بنى امیّه و پند به مردم، (نوشته اند که امام این سخنرانى را 5 روز پس از بدست گرفتن قدرت سیاسى کشور در آخر ذى الحجّه سال 35 هجرى ایراد فرمود)
3
الرسول الكريم
ویژگى هاى پیامبر ص
4
حَتَّى بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّداً (صلى الله عليه وآله) شَهِيداً وَ بَشِيراً وَ نَذِيراً
تا اینکه خدا محمّد صلّى اللّه علیه و آله و سلّم را برانگیخت، گواهى دهنده، بشارت دهنده، هشدار دهنده.
5
خَيْرَ الْبَرِيَّةِ طِفْلًا
پیامبرى که بهترین آفریدگان در خردسالى،
6
وَ أَنْجَبَهَا كَهْلًا
و در سنّ پیرى نجیب ترین و بزرگوارترین مردم بود،
7
وَ أَطْهَرَ الْمُطَهَّرِينَ شِيمَةً
اخلاقش از همه پاکان پاک تر
8
وَ أَجْوَدَ الْمُسْتَمْطَرِينَ دِيمَةً
و باران کرمش از هر چیزى با دوامتر بود.
9
بنو أمية
توصیف فرزندان امیّه
10
فَمَا احْلَوْلَتْ لَكُمُ الدُّنْيَا فِي لَذَّتِهَا وَ لَا تَمَكَّنْتُمْ مِنْ رَضَاعِ أَخْلَافِهَا إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا صَادَفْتُمُوهَا
شما اى فرزندان امیّه زمانى از لذّت و شیرینى دنیا بهره مند شدید، و از پستان آن نوشیدید
11
جَائِلًا خِطَامُهَا
که افسارش رها،
12
قَلِقاً وَضِينُهَا
و بند جهازش محکم نبود (در حکومت عثمان) ،
13
قَدْ صَارَ حَرَامُهَا عِنْدَ أَقْوَامٍ بِمَنْزِلَةِ السِّدْرِ الْمَخْضُودِ
تا آنجا که حرام دنیا نزد گروهى چونان میوه درخت سدر بى خار، آسان،
14
وَ حَلَالُهَا بَعِيداً غَيْرَ مَوْجُودٍ
و حلال آن دشوار و غیر ممکن شد.
15
وَ صَادَفْتُمُوهَا وَ اللَّهِ ظِلًّا مَمْدُوداً إِلَى أَجْلٍ مَعْدُودٍ
به خدا سوگند، دنیایى که در دست شماست چونان سایه اى است گسترده که زود به سر آمد خود نزدیک مى شود.
16
فَالْأَرْضُ لَكُمْ شَاغِرَةٌ
امروز زمین براى شما خالى و گسترده،
17
وَ أَيْدِيكُمْ فِيهَا مَبْسُوطَةٌ
و دستهایتان براى انجام هر رفتار نادرستى باز،
18
وَ أَيْدِي الْقَادَةِ عَنْكُمْ مَكْفُوفَةٌ
و دست هاى رهبران واقعى بسته است.
19
وَ سُيُوفُكُمْ عَلَيْهِمْ مُسَلَّطَةٌ
شمشیر شما بر آنان مسلط
20
وَ سُيُوفُهُمْ عَنْكُمْ مَقْبُوضَةٌ
و شمشیر آنان از شما باز گرفته شده است.
21
أَلَا وَ إِنَّ لِكُلِّ دَمٍ ثَائِراً
آگاه باشید هر خونى، خونخواهى دارد،
22
وَ لِكُلِّ حَقٍّ طَالِباً
و هر حقى را جستجوگرى است،
23
وَ إِنَّ الثَّائِرَ فِي دِمَائِنَا كَالْحَاكِمِ فِي حَقِّ نَفْسِهِ
انتقام گیرنده خون هاى ما، چونان حاکمى است که براى خود داورى کند،
24
وَ هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا يُعْجِزُهُ مَنْ طَلَبَ
و او خداوندى است که از گرفتن کسى ناتوان نگردد،
25
وَ لَا يَفُوتُهُ مَنْ هَرَبَ
و کسى از پنجه عدالت او نمى تواند بگریزد.
26
فَأُقْسِمُ بِاللَّهِ يَا بَنِي أُمَيَّةَ عَمَّا قَلِيلٍ لَتَعْرِفُنَّهَا فِي أَيْدِي غَيْرِكُمْ وَ فِي دَارِ عَدُوِّكُمْ
اى فرزندان امیّه سوگند به خدا زود باشد که این خلافت و دولت را در دست دیگران و در خانه دشمنان خود بنگرید،
27
أَلَا إِنَّ أَبْصَرَ الْأَبْصَارِ مَا نَفَذَ فِي الْخَيْرِ طَرْفُهُ
آگاه باشید بیناترین چشمها آن است که در دل نیکى ها نفوذ کند،
28
أَلَا إِنَّ أَسْمَعَ الْأَسْمَاعِ مَا وَعَى التَّذْكِيرَ وَ قَبِلَهُ
و شنواترین گوش ها آن که پندها و تذکّرات سودمند را در خود جاى دهد.
29
وعظ الناس
نصیحت مردم
30
أَيُّهَا النَّاسُ اسْتَصْبِحُوا مِنْ شُعْلَةِ مِصْبَاحٍ وَاعِظٍ مُتَّعِظٍ
اى مردم چراغ دل را از نور گفتار گوینده با عمل روشن سازید
31
وَ امْتَاحُوا مِنْ صَفْوِ عَيْنٍ قَدْ رُوِّقَتْ مِنَ الْكَدَرِ
و ظرف هاى جان را از آب زلال چشمه هایى که از آلودگى ها پاک است پر نمایید.
32
عِبَادَ اللَّهِ لَا تَرْكَنُوا إِلَى جَهَالَتِكُمْ
اى بندگان خدا به نادانى هاى خود تکیه نکنید،
33
وَ لَا تَنْقَادُوا لِأَهْوَائِكُمْ
و تسلیم هواى نفس خویش نباشید،
34
فَإِنَّ النَّازِلَ بِهَذَا الْمَنْزِلِ نَازِلٌ بِشَفَا جُرُفٍ هَارٍ
که چنین کسى بر لبه پرتگاه قرار دارد،
35
يَنْقُلُ الرَّدَى عَلَى ظَهْرِهِ مِنْ مَوْضِعٍ إِلَى مَوْضِعٍ لِرَأْيٍ يُحْدِثُهُ بَعْدَ رَأْيٍ
و بار سنگین هلاکت و فساد را بر دوش مى کشد، و از جایى به جاى دیگر مى برد،
36
يُرِيدُ أَنْ يُلْصِقَ مَا لَا يَلْتَصِقُ
تا آنچه را که ناچسب است بچسباند،
37
وَ يُقَرِّبَ مَا لَا يَتَقَارَبُ
و آنچه را که دور مى نماید نزدیک جلوه دهد.
38
فَاللَّهَ اللَّهَ أَنْ تَشْكُوا إِلَى مَنْ لَا يُشْكِي شَجْوَكُمْ
خدا را، مبادا شکایت نزد کسى برید که نمى تواند آن را بر طرف سازد،
39
وَ لَا يَنْقُضُ بِرَأْيِهِ مَا قَدْ أَبْرَمَ لَكُمْ
و توان گره گشایى از کارتان ندارد.
40
إِنَّهُ لَيْسَ عَلَى الْإِمَامِ إِلَّا مَا حُمِّلَ مِنْ أَمْرِ رَبِّهِ
همانا بر امام واجب نیست جز آنچه را که خدا امر فرماید،
41
الْإِبْلَاغُ فِي الْمَوْعِظَةِ
و آن، کوتاهى نکردن در پند و نصیحت،
42
وَ الِاجْتِهَادُ فِي النَّصِيحَةِ
تلاش در خیر خواهى،
43
وَ الْإِحْيَاءُ لِلسُّنَّةِ
زنده نگهداشتن سنّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم،
44
وَ إِقَامَةُ الْحُدُودِ عَلَى مُسْتَحِقِّيهَا
جارى ساختن حدود الهى بر مجرمان
45
وَ إِصْدَارُ السُّهْمَانِ عَلَى أَهْلِهَا
رساندن سهم هاى بیت المال به طبقات مردم، است.
46
فَبَادِرُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِ تَصْوِيحِ نَبْتِهِ
پس در فراگیرى علم و دانش پیش از آن که درختش بخشکد تلاش کنید،
47
وَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُشْغَلُوا بِأَنْفُسِكُمْ عَنْ مُسْتَثَارِ الْعِلْمِ مِنْ عِنْدِ أَهْلِهِ
و پیش از آن که به خود مشغول گردید از معدن علوم (اهل بیت علیهم السّلام) دانش استخراج کنید.
48
وَ انْهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تَنَاهَوْا عَنْهُ
مردم را از حرام و منکرات باز دارید، و خود هم مرتکب نشوید،
49
فَإِنَّمَا أُمِرْتُمْ بِالنَّهْيِ بَعْدَ التَّنَاهِي
زیرا دستور داده شدید که ابتدا خود محرّمات را ترک و سپس مردم را باز دارید.