خطبه
خطاب به خوارج
خطبه شماره 122
1
خطبه 122: خطاب به خوارج
2
و من كلام له (عليه السلام) قاله للخوارج و قد خرج إلى معسكرهم و هم مقيمون على إنكار الحكومة فقال (عليه السلام)
(پس از پافشارى خوارج در شورشگرى، امام علیه السّلام به قرارگاهشان رفت و خطاب به جمع خوارج فرمود:)
3
أَ كُلُّكُمْ شَهِدَ مَعَنَا صِفِّينَ
آیا همه شما در جنگ صفّین بودید
4
فَقَالُوا مِنَّا مَنْ شَهِدَ وَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَشْهَدْ
گفتند بعضى بودیم و برخى حضور نداشتیم.
5
قَالَ فَامْتَازُوا فِرْقَتَيْنِ فَلْيَكُنْ مَنْ شَهِدَ صِفِّينَ فِرْقَةً وَ مَنْ لَمْ يَشْهَدْهَا فِرْقَةً حَتَّى أُكَلِّمَ كُلًّا مِنْكُمْ بِكَلَامِهِ
فرمود: به دو گروه تقسیم شوید، تا متناسب با هر کدام سخن گویم. دو دسته شدند، امام ندا در داد که:
6
أَمْسِكُوا عَنِ الْكَلَامِ وَ أَنْصِتُوا لِقَوْلِي
ساکت باشید، به حرفهایم گوش فرا دهید
7
وَ أَقْبِلُوا بِأَفْئِدَتِكُمْ إِلَيَّ
و با جان و دل به سوى من توجّه کنید،
8
فَمَنْ نَشَدْنَاهُ شَهَادَةً فَلْيَقُلْ بِعِلْمِهِ فِيهَا
و هر کس را براى گواهى سوگند دادم با علم گواهى دهد.
9
ثُمَّ كَلَّمَهُمْ (عليه السلام) بِكَلَامٍ طَوِيلٍ
آنگاه سخنان طولانى مطرح فرمود
10
مِنْ جُمْلَتِهِ أَنْ قَالَ (عليه السلام)
که (برخى از آن خطبه این است)
11
أَ لَمْ تَقُولُوا عِنْدَ رَفْعِهِمُ الْمَصَاحِفَ حِيلَةً وَ غِيلَةً وَ مَكْراً وَ خَدِيعَةً
آنگاه که شامیان در گرما گرم جنگ، و در لحظه هاى پیروزى ما، با حیله و نیرنگ، و مکر و فریب کارى قرآن ها را بر سر نیزه بلند کردند شماها نگفتید که:
12
إِخْوَانُنَا وَ أَهْلُ دَعْوَتِنَا
«شامیان، برادران ما و هم آیین ما هستند
13
اسْتَقَالُونَا وَ اسْتَرَاحُوا إِلَى كِتَابِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ
از ما مى خواهند از خطاى آنان بگذریم. و راضى به حاکمیّت کتاب خدا شده اند،
14
فَالرَّأْيُ الْقَبُولُ مِنْهُمْ وَ التَّنْفِيسُ عَنْهُمْ
نظر ما این است که حرفشان را قبول کنیم و از آنان دست برداریم»
15
فَقُلْتُ لَكُمْ هَذَا أَمْرٌ ظَاهِرُهُ إِيمَانٌ وَ بَاطِنُهُ عُدْوَانٌ
امّا من به شما گفتم که: این توطئه، ظاهرش ایمان و باطن آن دشمنى و کینه توزى است،
16
وَ أَوَّلُهُ رَحْمَةٌ وَ آخِرُهُ نَدَامَةٌ
آغاز آن رحمت و پایان آن پشیمانى است،
17
فَأَقِيمُوا عَلَى شَأْنِكُمْ
پس در همین حال به مبارزه ادامه دهید،
18
وَ الْزَمُوا طَرِيقَتَكُمْ
و از راهى که در پیش گرفته اید منحرف نشوید،
19
وَ عَضُّوا عَلَى الْجِهَادِ بَنَوَاجِذِكُمْ
و در جنگ دندان بر دندان فشارید،
20
وَ لَا تَلْتَفِتُوا إِلَى نَاعِقٍ نَعَقَ إِنْ أُجِيبَ أَضَلَّ وَ إِنْ تُرِكَ ذَلَّ
و به نداى ندا دهند اى گوش ندهید، زیرا اگر پاسخ داده شوند گمراه کننده اند، و اگر رها گردند خوار و ذلیل شوند، که همواره چنین بود.
21
وَ قَدْ كَانَتْ هَذِهِ الْفَعْلَةُ وَ قَدْ رَأَيْتُكُمْ أَعْطَيْتُمُوهَا
امّا دریغ شماها را دیدم که به خواسته هاى شامیان گردن نهادید، و حکمیّت را پذیرفتید
22
وَ اللَّهِ لَئِنْ أَبَيْتُهَا مَا وَجَبَتْ عَلَيَّ فَرِيضَتُهَا
سوگند به خدا اگر از آن سرباز مى زدم مسئول پى آمدهاى آن نبودم،
23
وَ لَا حَمَّلَنِي اللَّهُ ذَنْبَهَا
و خدا گناه آن را در پرونده من نمى افزود.
24
وَ وَ اللَّهِ إِنْ جِئْتُهَا إِنِّي لَلْمُحِقُّ الَّذِي يُتَّبَعُ
به خدا سوگند اگر هم حکمیّت را مى پذیرفتم به این کار سزاوار پیروى بودم
25
وَ إِنَّ الْكِتَابَ لَمَعِي مَا فَارَقْتُهُ مُذْ صَحِبْتُهُ
زیرا قرآن با من است، از آن هنگام که یار قرآن گشتم از آن جدا نشدم.
26
فَلَقَدْ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلى الله عليه وآله)
ما با پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بودیم،
27
وَ إِنَّ الْقَتْلَ لَيَدُورُ عَلَى الْآباءِ وَ الْأَبْنَاءِ وَ الْإِخْوَانِ وَ الْقَرَابَاتِ
و همانا جنگ و کشتار گرداگرد پدران، فرزندان، برادران و خویشاوندان ما دور مى زد،
28
فَمَا نَزْدَادُ عَلَى كُلِّ مُصِيبَةٍ وَ شِدَّةٍ إِلَّا إِيمَاناً
امّا از وارد شدن هر مصیبت و شدّتى جز بر ایمان خود نمى افزودیم،
29
وَ مُضِيّاً عَلَى الْحَقِّ وَ تَسْلِيماً لِلْأَمْرِ وَ صَبْراً عَلَى مَضَضِ الْجِرَاحِ
و بیشتر در پیمودن راه حق، و تسلیم بودن برابر اوامر الهى، و شکیبایى بر درد جراحت هاى سوزان، مصمّم مى شدیم.
30
وَ لَكِنَّا إِنَّمَا أَصْبَحْنَا نُقَاتِلُ إِخْوَانَنَا فِي الْإِسْلَامِ عَلَى مَا دَخَلَ فِيهِ مِنَ الزَّيْغِ وَ الِاعْوِجَاجِ وَ الشُّبْهَةِ وَ التَّأْوِيلِ
امّا امروز با پیدایش زنگارها در دین، کژى ها و نفوذ شبهه ها در افکار، تفسیر و تأویل دروغین در دین، با برادران مسلمان خود به جنگ خونین کشانده شدیم،
31
فَإِذَا طَمِعْنَا فِي خَصْلَةٍ يَلُمُّ اللَّهُ بِهَا شَعَثَنَا
پس هر گاه احساس مى کنیم چیزى باعث وحدت ماست
32
وَ نَتَدَانَى بِهَا إِلَى الْبَقِيَّةِ فِيمَا بَيْنَنَا
و به وسیله آن با یکدیگر نزدیک مى شویم، و شکاف ها را پر و باقى مانده پیوندها را محکم مى کنیم،
33
رَغِبْنَا فِيهَا وَ أَمْسَكْنَا عَمَّا سِوَاهَا
به آن تمایل نشان مى دهیم، آن را گرفته و دیگر راه را ترک مى گوییم.