خطبه
منبریّه
خطبه شماره 131
1
خطبه 131: منبريّه
2
و من كلام له (عليه السلام) و فيه يبين سبب طلبه الحكم و يصف الإمام الحق
(این خطبه در منبر کوفه ایراد شد و به خطبه «منبریّه» معروف است که در آن علل پذیرش حکومت و صفات یک رهبر عادل را بیان مى دارد)
3
أَيَّتُهَا النُّفُوسُ الْمُخْتَلِفَةُ
اى مردم رنگارنگ،
4
وَ الْقُلُوبُ الْمُتَشَتِّتَةُ
و دل هاى پریشان و پراکنده،
5
الشَّاهِدَةُ أَبْدَانُهُمْ
که بدن هایشان حاضر
6
وَ الْغَائِبَةُ عَنْهُمْ عُقُولُهُمْ
و عقل هایشان از آنها غایب و دور است
7
أَظْأَرُكُمْ عَلَى الْحَقِّ وَ أَنْتُمْ تَنْفِرُونَ عَنْهُ نُفُورَ الْمِعْزَى مِنْ وَعْوَعَةِ الْأَسَدِ
من شما را به سوى حق مى کشانم، امّا چونان بزغاله هائى که از غرّش شیر فرار کنند مى گریزید
8
هَيْهَاتَ أَنْ أَطْلَعَ بِكُمْ سَرَارَ الْعَدْلِ
هیهات که با شما بتوانم تاریکى را از چهره عدالت بزدایم،
9
أَوْ أُقِيمَ اعْوِجَاجَ الْحَقِّ
و کجى هاى را که در حق راه یافته است نمایم.
10
اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنِ الَّذِي كَانَ مِنَّا مُنَافَسَةً فِي سُلْطَانٍ وَ لَا الْتِمَاسَ شَيْءٍ مِنْ فُضُولِ الْحُطَامِ
خدایا تو مى دانى که جنگ و درگیرى ما براى به دست آوردن قدرت و حکومت و دنیا و ثروت نبود،
11
وَ لَكِنْ لِنَرِدَ الْمَعَالِمَ مِنْ دِينِكَ
بلکه مى خواستیم نشانه هاى حق و دین تو را به جایگاه خویش باز گردانیم،
12
وَ نُظْهِرَ الْإِصْلَاحَ فِي بِلَادِكَ
و در سرزمین هاى تو اصلاح را ظاهر کنیم،
13
فَيَأْمَنَ الْمَظْلُومُونَ مِنْ عِبَادِكَ
تا بندگان ستمدیده ات در أمن و أمان زندگى کنند،
14
وَ تُقَامَ الْمُعَطَّلَةُ مِنْ حُدُودِكَ
و قوانین و مقررّات فراموش شده تو بار دیگر اجراء گردد.
15
اللَّهُمَّ إِنِّي أَوَّلُ مَنْ أَنَابَ وَ سَمِعَ وَ أَجَابَ
خدایا من نخستین کسى هستم که به تو روى آورد، و دعوت تو را شنید و اجابت کرد،
16
لَمْ يَسْبِقْنِي إِلَّا رَسُولُ اللَّهِ (صلى الله عليه وآله وسلم) بِالصَّلَاةِ
در نماز، کسى از من جز رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و سلّم پیشى نگرفت،
17
وَ قَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّهُ لَا يَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ الْوَالِي عَلَى الْفُرُوجِ وَ الدِّمَاءِ وَ الْمَغَانِمِ وَ الْأَحْكَامِ وَ إِمَامَةِ الْمُسْلِمِينَ الْبَخِيلُ
همانا شما دانستید که سزاوار نیست بخیل بر ناموس و جان و غنیمت ها و احکام مسلمین، ولایت و رهبرى یابد، و امامت مسلمین را عهده دار شود،
18
فَتَكُونَ فِي أَمْوَالِهِمْ نَهْمَتُهُ
تا در اموال آنها حریص گردد،
19
وَ لَا الْجَاهِلُ فَيُضِلَّهُمْ بِجَهْلِهِ
و نادان نیز لیاقت رهبرى ندارد تا با نادانى خود مسلمانان را به گمراهى کشاند،
20
وَ لَا الْجَافِي فَيَقْطَعَهُمْ بِجَفَائِهِ
و ستمکار نیز نمى تواند رهبر مردم باشد، که با ستم حق مردم را غصب و عطاهاى آنان را قطع کند،
21
وَ لَا الْحَائِفُ لِلدُّوَلِ فَيَتَّخِذَ قَوْماً دُونَ قَوْمٍ
و نه کسى که در تقسیم بیت المال عدالت ندارد زیرا در اموال و ثروت آنان حیف و میل مى کند و گروهى را بر گروهى مقدّم مى دارد،
22
وَ لَا الْمُرْتَشِي فِي الْحُكْمِ فَيَذْهَبَ بِالْحُقُوقِ وَ يَقِفَ بِهَا دُونَ الْمَقَاطِعِ
و رشوه خوار در قضاوت نمى تواند امام باشد زیرا که براى داورى با رشوه گرفتن حقوق مردم را پایمال، و حق را به صاحبان آن نمى رساند،
23
وَ لَا الْمُعَطِّلُ لِلسُّنَّةِ فَيُهْلِكَ الْأُمَّةَ
و آن کس که سنّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم را ضایع مى کند لیاقت رهبرى ندارد زیرا که امّت اسلامى را به هلاکت مى کشاند.