خطبه
در ستایش خدا
خطبه شماره 195
1
خطبه 195: در ستايش خدا
None
2
و من خطبة له (عليه السلام) يحمد اللّه و يثني على نبيه و يعظ
از خطبههاى آن حضرت است در ستایش خدا و پیامبر و پند و اندرز
3
حمد اللّه
ستایش خداوند
4
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَظْهَرَ مِنْ آثَارِ سُلْطَانِهِ وَ جَلَالِ كِبْرِيَائِهِ مَا حَيَّرَ مُقَلَ الْعُقُولِ مِنْ عَجَائِبِ قُدْرَتِهِ وَ رَدَعَ خَطَرَاتِ هَمَاهِمِ النُّفُوسِ عَنْ عِرْفَانِ كُنْهِ صِفَتِهِ
ستایش خداوندى را سزاست که نشانه هاى قدرت و بزرگى و عظمت خود را چنان آشکار کرد که دیده ها را از شگفتى قدرتش به حیرت آورده، و اندیشه هاى بلند را از شناخت ماهیّت صفاتش باز داشته است،
5
الشهادتان
شهادتین
6
وَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ شَهَادَةَ إِيمَانٍ وَ إِيقَانٍ وَ إِخْلَاصٍ وَ إِذْعَانٍ
و گواهى مى دهم که جز خداى یکتا خدایى نیست، شهادتى بر خاسته از ایمان و یقین و اخلاص و اقرار درست.
7
وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أَرْسَلَهُ وَ أَعْلَامُ الْهُدَى دَارِسَةٌ وَ مَنَاهِجُ الدِّينِ طَامِسَةٌ فَصَدَعَ بِالْحَقِّ وَ نَصَحَ لِلْخَلْقِ وَ هَدَى إِلَى الرُّشْدِ وَ أَمَرَ بِالْقَصْدِ (صلى الله عليه وآله وسلم)
و گواهى مى دهم که محمّد صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بنده و فرستاده اوست، خدا پیامبرش را هنگامى فرستاد که نشانه هاى هدایت از یاد رفته، و راه هاى دین ویران شده بود. او حق را آشکار، و مردم را نصیحت فرمود، همه را به رستگارى هدایت، و به میانه روى فرمان داد «درود خدا بر او و خاندانش باد»
8
العظة
نصیحت مردم
9
وَ اعْلَمُوا عِبَادَ اللَّهِ أَنَّهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً وَ لَمْ يُرْسِلْكُمْ هَمَلًا عَلِمَ مَبْلَغَ نِعَمِهِ عَلَيْكُمْ وَ أَحْصَى إِحْسَانَهُ إِلَيْكُمْ
و بدانید اى بندگان خدا که خداوند شما را بیهوده نیافرید، و بى سرپرست رها نکرد. از میزان نعمتش بر شما آگاه، و اندازه نیکى هاى خود بر شما را مى داند.
10
فَاسْتَفْتِحُوهُ وَ اسْتَنْجِحُوهُ وَ اطْلُبُوا إِلَيْهِ وَ اسْتَمْنِحُوهُ فَمَا قَطَعَكُمْ عَنْهُ حِجَابٌ وَ لَا أُغْلِقَ عَنْكُمْ دُونَهُ بَابٌ
از خدا درخواست پیروزى و رستگارى کنید، از او بخواهید و عطاى او را درخواست کنید، که میان او و شما پرده و مانعى نیست، و درى بروى شما بسته نمى گردد.
11
وَ إِنَّهُ لَبِكُلِّ مَكَانٍ وَ فِي كُلِّ حِينٍ وَ أَوَانٍ وَ مَعَ كُلِّ إِنْسٍ وَ جَانٍّ
خدا در همه جا، و در هر لحظه، و هر زمان، با انسان و پریان است.
12
لَا يَثْلِمُهُ الْعَطَاءُ وَ لَا يَنْقُصُهُ الْحِبَاءُ وَ لَا يَسْتَنْفِدُهُ سَائِلٌ وَ لَا يَسْتَقْصِيهِ نَائِلٌ
عطاى فراوان از دارایى او نمى کاهد، و بخشیدن در گنج او کاستى نیاورد، و درخواست کنندگان، سرمایه او را به پایان نرسانند، و عطا شدگان، سرمایه او را پایان نمى دهند،
13
وَ لَا يَلْوِيهِ شَخْصٌ عَنْ شَخْصٍ وَ لَا يُلْهِيهِ صَوْتٌ عَنْ صَوْتٍ وَ لَا تَحْجُزُهُ هِبَةٌ عَنْ سَلْبٍ وَ لَا يَشْغَلُهُ غَضَبٌ عَنْ رَحْمَةٍ وَ لَا تُولِهُهُ رَحْمَةٌ عَنْ عِقَابٍ وَ لَا يُجِنُّهُ الْبُطُونُ عَنِ الظُّهُورِ وَ لَا يَقْطَعُهُ الظُّهُورُ عَنِ الْبُطُونِ
و کسى مانع احسان به دیگرى نخواهد بود، و آوازى او را از آواز دیگر باز ندارد، و بخشش او مانع گرفتن نعمت دیگرى نیست، و خشم گرفتن او مانع رحمت نمى باشد، و رحمتش او را از عذاب غافل نمى سازد، پنهان بودنش مانع آشکار بودنش نیست، و آشکار شدنش او را از پنهان ماندن باز نمى دارد.
14
قَرُبَ فَنَأَى وَ عَلَا فَدَنَا وَ ظَهَرَ فَبَطَنَ وَ بَطَنَ فَعَلَنَ وَ دَانَ وَ لَمْ يُدَنْ
نزدیک و دور است، بلند مرتبه و نزدیک است، آشکار پنهان، و پنهان آشکار است، جزا دهنده همگان است و خود جزا داده نمى شود.
15
لَمْ يَذْرَأِ الْخَلْقَ بِاحْتِيَالٍ وَ لَا اسْتَعَانَ بِهِمْ لِكَلَالٍ
پدیده ها را با فکر و اندیشه نیافریده، و از آنان براى خستگى و زحمات کمکى نخواسته است.
16
أُوصِيكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ فَإِنَّهَا الزِّمَامُ وَ الْقِوَامُ
اى بندگان خدا شما را به پرهیزکارى سفارش مى کنم، که عامل کنترل و مایه استوارى شماست،
17
فَتَمَسَّكُوا بِوَثَائِقِهَا وَ اعْتَصِمُوا بِحَقَائِقِهَا تَؤُلْ بِكُمْ إِلَى أَكْنَانِ الدَّعَةِ وَ أَوْطَانِ السَّعَةِ وَ مَعَاقِلِ الْحِرْزِ وَ مَنَازِلِ الْعِزِّ فِي يَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ الْأَبْصَارُوَ تُظْلِمُ لَهُ الْأَقْطَارُ وَ تُعَطَّلُ فِيهِ صُرُومُ الْعِشَارِ
پس به رشته هاى تقوا چنگ زنید، و به حقیقت هاى آن پناه آورید، تا شما را به سر منزل آرامش، و جایگاههاى وسیع، و پناهگاه هاى محکم و منزلگاه هاى پر عزّت برساند، در روزى که چشم ها خیره مى شود، و همه جا در نظر انسان تاریک، و گلّه هاى شتر و مال و اموال فراوان فراموش مى گردد.
18
وَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَزْهَقُ كُلُّ مُهْجَةٍ وَ تَبْكَمُ كُلُّ لَهْجَةٍ وَ تَذِلُّ الشُّمُّ الشَّوَامِخُ وَ الصُّمُّ الرَّوَاسِخُ فَيَصِيرُ صَلْدُهَا سَرَاباً رَقْرَقاً وَ مَعْهَدُهَا قَاعاً سَمْلَقاً فَلَا شَفِيعٌ يَشْفَعُ وَ لَا حَمِيمٌ يَنْفَعُ وَ لَا مَعْذِرَةٌ تَدْفَعُ
زیرا به هنگام قیامت (به گونه اى) در صور اسرافیل مى دمند که قلب ها از کار مى افتد، زبان ها باز مى ایستد، کوه هاى بلند و سنگ هاى محکم فرو مى ریزد، و قسمت هاى سخت آن نرم چون سرابى مى ماند، کوهستان ها با زمین هموار مى گردد چنان که نه پستى و نه بلندى موجود است، پس در آن هنگام نه شفاعت کننده اى است که شفاعت کند، و نه دوستى که نفع رساند، و نه پوزش خواستن سودى دارد.