خطبه
بعد از شکست خوارج
خطبه شماره 34
1
خطبه 34 : بعد از شکست خوارج
2
و من خطبة له (عليه السلام) في استنفار الناس إلى أهل الشام بعد فراغه من أمر الخوارج
(این خطبه را پس از شکست شورشیان خوارج، در سال 38 هجرى براى بسیج کردن مردم جهت مبارزه با شامیان در «نخیله کوفه» ایراد فرمود)
3
و فيها يتأفف بالناس، و ينصح لهم بطريق السداد
نکوهش از سستى و نافرمانى کوفیان
4
أُفٍّ لَكُمْ لَقَدْ سَئِمْتُ عِتَابَ
نفرین بر شما کوفیان که از فراوانى سرزنش شما خسته شدم.
5
أَ رَضِيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الْآخِرَةِعِوَضاً
آیا به جاى زندگى جاویدان قیامت به زندگى زود گذر دنیا رضایت دادید
6
وَ بِالذُّلِّ مِنَ الْعِزِّ خَلَفاً
و بجاى عزّت و سر بلندى، بدبختى و ذلّت را انتخاب کردید
7
إِذَا دَعَوْتُكُمْ إِلَى جِهَادِ عَدُوِّكُمْ دَارَتْ أَعْيُنُكُمْ
هر گاه شما را به جهاد با دشمنتان دعوت مى کنم، چشمانتان از ترس در کاسه مى گردد،
8
كَأَنَّكُمْ مِنَ الْمَوْتِ فِي غَمْرَةٍ
گویا ترس از مرگ عقل شما را ربوده
9
وَ مِنَ الذُّهُولِ فِي سَكْرَةٍ
و چون انسان هاى مست از خود بیگانه شده،
10
يُرْتَجُ عَلَيْكُمْ حَوَارِي فَتَعْمَهُونَ
حیران و سرگردانید.
11
وَ كَأَنَّ قُلُوبَكُمْ مَأْلُوسَةٌ فَأَنْتُمْ لَا تَعْقِلُونَ
گویا عقل هاى خود را از دست داده و درک نمى کنید.
12
مَا أَنْتُمْ لِي بِثِقَةٍ سَجِيسَ اللَّيَالِي
من دیگر هیچ گاه به شما اطمینان ندارم،
13
وَ مَا أَنْتُمْ بِرُكْنٍ يُمَالُ بِكُمْ
و شما را پشتوانه خود نمى پندارم،
14
وَ لَا زَوَافِرُ عِزٍّ يُفْتَقَرُ إِلَيْكُمْ
شما یاران شرافتمندى نیستید که کسى به سوى شما دست دراز کند.
15
مَا أَنْتُمْ إِلَّا كَإِبِلٍ ضَلَّ رُعَاتُهَا فَكُلَّمَا جُمِعَتْ مِنْ جَانِبٍ انْتَشَرَتْ مِنْ آخَرَ
به شتران بى ساربان مى مانید که هر گاه از یک طرف جمع آورى گردید، از سوى دیگر پراکنده مى شوید.
16
لَبِئْسَ لَعَمْرُ اللَّهِ سُعْرُ نَارِ الْحَرْبِ أَنْتُمْ
به خدا سوگند، شما بد وسیله اى براى افروختن آتش جنگ هستید،
17
تُكَادُونَ وَ لَا تَكِيدُونَ
شما را فریب مى دهند امّا فریب دادن نمى دانید،
18
وَ تُنْتَقَصُ أَطْرَافُكُمْ فَلَا تَمْتَعِضُونَ
سرزمین شما را پیاپى مى گیرند و شما پروا ندارید،
19
لَا يُنَامُ عَنْكُمْ وَ أَنْتُمْ فِي غَفْلَةٍ سَاهُونَ
چشم دشمن براى حمله شما خواب ندارد ولى شما در غفلت به سر مى برید.
20
غُلِبَ وَ اللَّهِ الْمُتَخَاذِلُونَ
بخدا سوگند، شکست براى کسانى است که دست از یارى یکدیگر مى کشند.
21
وَ ايْمُ اللَّهِ إِنِّي لَأَظُنُّ بِكُمْ أَنْ لَوْ حَمِسَ الْوَغَى
سوگند بخدا، اگر جنگ سخت درگیر شود
22
وَ اسْتَحَرَّ الْمَوْتُ
و حرارت و سوزش مرگ شما را در برگیرد،
23
قَدِ انْفَرَجْتُمْ عَنِ ابْنِ أَبِي طَالِبٍ انْفِرَاجَ الرَّأْسِ
از اطراف فرزند ابو طالب، همانند جدا شدن سر از تن، جدا و پراکنده مى شوید.
24
وَ اللَّهِ إِنَّ امْرَأً يُمَكِّنُ عَدُوَّهُ مِنْ نَفْسِهِ
به خدا سوگند آن که دشمن را بر جان خویش مسلط گرداند
25
يَعْرُقُ لَحْمَهُ وَ يَهْشِمُ عَظْمَهُ وَ يَفْرِي جِلْدَهُ
تا گوشتش را بخورد، و استخوانش را بشکند، و پوستش را جدا سازد،
26
لَعَظِيمٌ عَجْزُهُ
عجز و ناتوانى اش بسیار بزرگ
27
ضَعِيفٌ مَا ضُمَّتْ عَلَيْهِ جَوَانِحُ صَدْرِهِ
و قلب او بسیار کوچک و ضعیف است.
28
أَنْتَ فَكُنْ ذَاكَ إِنْ شِئْتَ
تو اگر مى خواهى اینگونه باش،
29
فَأَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ دُونَ أَنْ أُعْطِيَ ذَلِكَ ضَرْبٌ بِالْمَشْرَفِيَّةِ
امّا من، به خدا سوگند از پاى ننشینم و قبل از آن که دشمن فرصت یابد با شمشیر آب دیده چنان ضربه اى بر پیکر او وارد سازم
30
تَطِيرُ مِنْهُ فَرَاشُ الْهَامِ
که ریزه هاى استخوان سرش را بپراکند،
31
وَ تَطِيحُ السَّوَاعِدُ وَ الْأَقْدَامُ
و بازوها و قدم هایش جدا گردد
32
وَ يَفْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ ذَلِكَ ما يَشاءُ
و از آن پس خدا هر چه خواهد انجام دهد.
33
طريق السداد
راه استقامت
34
أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ لِي عَلَيْكُمْ حَقّاً وَ لَكُمْ عَلَيَّ حَقٌّ
اى مردم، مرا بر شما و شما را بر من حقّى واجب شده است،
35
فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَيَّ فَالنَّصِيحَةُ لَكُمْ
حق شما بر من، آن که از خیر خواهى شما دریغ نورزم
36
وَ تَوْفِيرُ فَيْئِكُمْ عَلَيْكُمْ
و بیت المال را میان شما عادلانه تقسیم کنم،
37
وَ تَعْلِيمُكُمْ كَيْلَا تَجْهَلُوا
و شما را آموزش دهم تا بى سواد و نادان نباشید،
38
وَ تَأْدِيبُكُمْ كَيْمَا تَعْلَمُوا
و شما را تربیت کنم تا راه و رسم زندگى را بدانید.
39
وَ أَمَّا حَقِّي عَلَيْكُمْ فَالْوَفَاءُ بِالْبَيْعَةِ
و اما حق من بر شما این است که به بیعت با من وفادار باشید،
40
وَ النَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَ الْمَغِيبِ
و در آشکار و نهان برایم خیر خواهى کنید،
41
وَ الْإِجَابَةُ حِينَ أَدْعُوكُمْ
هر گاه شما را فرا خواندم اجابت نمایید
42
وَ الطَّاعَةُ حِينَ آمُرُكُمْ
و فرمان دادم اطاعت کنید.