خطبه
زهد در دنیا
خطبه شماره 52
1
خطبه 52 : زهد در دنيا
2
و من خطبة له (عليه السلام) و هي في التزهيد في الدنيا و ثواب الله للزاهد و نعم الله على الخالق
(در یکى از روزهاى عید قربان این خطبه را ایراد فرمود که اکثر شارحان، خطبه 52 و 53 را یکى مى دانند که در خطبه هاى قبل برگزیده مطالب آن آمده است)
3
التزهيد في الدنيا
زهد در دنیا
4
أَلَا وَ إِنَّ الدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ
آگاه باشید، گویا دنیا پایان یافته،
5
وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ
و وداع خویش را اعلام داشته است،
6
وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا
خوبى هایش ناشناخته مانده
7
وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ
به سرعت پشت کرده مى گذرد،
8
فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا
ساکنان خود را به سوى نابود شدن مى کشاند،
9
وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا
و همسایگانش را به سوى مرگ مى راند.
10
وَ قَدْ أَمَرَّ فِيهَا مَا كَانَ حُلْواً
آنچه از دنیا شیرین بود تلخ شده،
11
وَ كَدِرَ مِنْهَا مَا كَانَ صَفْواً
و آنچه صاف و زلال بود تیرگى پذیرفت،
12
فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلَّا سَمَلَةٌ كَسَمَلَةِ الْإِدَاوَةِ
و بیش از ته مانده ظرف آب ریخته شده از آن باقى نمانده است،
13
أَوْ جُرْعَةٌ كَجُرْعَةِ الْمَقْلَةِ لَوْ تَمَزَّزَهَا الصَّدْيَانُ لَمْ يَنْقَعْ
یا جرعه اى آب که با آن عطش تشنگان دنیا فرو نخواهد نشست.
14
فَأَزْمِعُوا عِبَادَ اللَّهِ الرَّحِيلَ عَنْ هَذِهِ الدَّارِ
اى بندگان خدا از سرایى کوچ کنید
15
الْمَقْدُورِ عَلَى أَهْلِهَا الزَّوَالُ
که سرانجام آن نابودى است،
16
وَ لَا يَغْلِبَنَّكُمْ فِيهَا الْأَمَلُ
مبادا آرزوها بر شما چیره گردد،
17
وَ لَا يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ فِيهَا الْأَمَدُ
مپندارید که عمر طولانى خواهید داشت
18
ثواب الزهاد
پاداش زاهدان
19
فَوَاللَّهِ لَوْ حَنَنْتُمْ حَنِينَ الْوُلَّهِ الْعِجَالِ
به خدا سوگند اگر مانند شتران بچه مرده ناله سر دهید،
20
وَ دَعَوْتُمْ بِهَدِيلِ الْحَمَامِ
و چونان کبوتران نوحه سرایى کنید،
21
وَ جَأَرْتُمْ جُؤَارَ مُتَبَتِّلِي الرُّهْبَانِ
و مانند راهبان زارى نمایید،
22
وَ خَرَجْتُمْ إِلَى اللَّهِ مِنَ الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ الْتِمَاسَ الْقُرْبَةِ إِلَيْهِ فِي ارْتِفَاعِ دَرَجَةٍ عِنْدَهُ أَوْ غُفْرَانِ سَيِّئَةٍ أَحْصَتْهَا كُتُبُهُ وَ حَفِظَتْهَا رُسُلُهُ
و براى نزدیک شدن به حق، و دسترسى به درجات معنوى، و آمرزش گناهانى که ثبت شده و مأموران حق آن را نگه مى دارند، دست از اموال و فرزندان بکشید سزاوار است
23
لَكَانَ قَلِيلًا فِيمَا أَرْجُو لَكُمْ مِنْ ثَوَابِهِ
زیرا: برابر پاداشى که برایتان انتظار دارم،
24
وَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ عِقَابِهِ
و عذابى که از آن بر شما مى ترسم، اندک است.
25
نعم الله
نعمتهای الهی
26
وَ تَاللَّهِ لَوِ انْمَاثَتْ قُلُوبُكُمُ انْمِيَاثاً
بخدا سوگند، اگر دل هاى شما از ترس آب شود،
27
وَ سَالَتْ عُيُونُكُمْ مِنْ رَغْبَةٍ إِلَيْهِ
و از چشم هایتان با شدّت شوق به خدا،
28
أَوْ رَهْبَةٍ مِنْهُ دَماً
یا ترس از او، خون جارى گردد،
29
ثُمَّ عُمِّرْتُمْ فِي الدُّنْيَا
و اگر تا پایان دنیا زنده باشید
30
مَا الدُّنْيَا بَاقِيَةٌ
در حالی که دنیا باقی نیست
31
مَا جَزَتْ أَعْمَالُكُمْ عَنْكُمْ وَ لَوْ لَمْ تُبْقُوا شَيْئاً مِنْ جُهْدِكُمْ أَنْعُمَهُ عَلَيْكُمُ الْعِظَامَ وَ هُدَاهُ إِيَّاكُمْ لِلْإِيمَانِ
و تا آنجا که مى توانید در اطاعت از فرمان حق بکوشید، در برابر نعمت هاى بزرگ پروردگار، بخصوص نعمت ایمان، ناچیز است.