خطبه
در توحید الهى
خطبه شماره 86
1
خطبه 86: در توحيد الهى
2
و من خطبة له (عليه السلام) و فيها بيان صفات الحق جل جلاله، ثم عظة الناس بالتقوى و المشورة
از خطبههاى آن حضرت است در توحید الهى و سفارش به تقوا و مشورت
3
قَدْ عَلِمَ السَّرَائِرَ
خدا به تمام اسرار نهان آگاه
4
وَ خَبَرَ الضَّمَائِرَ
و از باطن همه با خبر است،
5
لَهُ الْإِحَاطَةُ بِكُلِّ شَيْءٍ
به همه چیز احاطه دارد،
6
وَ الْغَلَبَةُ لِكُلِّ شَيْءٍ
و بر همه چیز غالب و پیروز،
7
وَ الْقُوَّةُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ
و بر همه چیز تواناست.
8
عظة الناس
موعظه مردم
9
فَلْيَعْمَلِ الْعَامِلُ مِنْكُمْ فِي أَيَّامِ مَهَلِهِ
هر کس از شما در روزگارانى که مهلت دارد به اعمال نیکو بپردازد
10
قَبْلَ إِرْهَاقِ أَجَلِهِ
پیش از آن که مرگ فرا رسد،
11
وَ فِي فَرَاغِهِ قَبْلَ أَوَانِ شُغُلِهِ
و در ایّام فراغت پاک باشد، پیش از آن که گرفتار شود،
12
وَ فِي مُتَنَفَّسِهِ قَبْلَ أَنْ يُؤْخَذَ بِكَظَمِهِ
و در ایّام رهایى نیکوکار باشد، پیش از آن که مرگ گلوگاه او را بفشارد،
13
وَ لْيُمَهِّدْ لِنَفْسِهِ وَ قَدَمِهِ
پس براى خود و جایى که مى رود آماده باشد،
14
وَ لْيَتَزَوَّدْ مِنْ دَارِ ظَعْنِهِ لِدَارِ إِقَامَتِهِ
و در این دنیا که محل کوچ کردن است براى منزلگاه ابدى، توشه اى بردارد.
15
فَاللَّهَ اللَّهَ أَيُّهَا النَّاسُ فِيمَا اسْتَحْفَظَكُمْ مِنْ كِتَابِهِ
پس اى مردم خدا را پروا کنید، براى حفظ قرآن، که از شما خواسته،
16
وَ اسْتَوْدَعَكُمْ مِنْ حُقُوقِهِ
و حقوقى که نزد شما سپرده است،
17
فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً
پس همانا خداى سبحان شما را بیهوده نیافرید،
18
وَ لَمْ يَتْرُكْكُمْ سُدًى
و به حال خود وا نگذاشت،
19
وَ لَمْ يَدَعْكُمْ فِي جَهَالَةٍ وَ لَا عَمًى
و در گمراهى و کورى رها نساخته است،
20
قَدْ سَمَّى آثَارَكُمْ
کردارتان را بیان فرموده،
21
وَ عَلِمَ أَعْمَالَكُمْ
و از اعمال شما با خبر است
22
وَ كَتَبَ آجَالَكُمْ
و سر آمد زندگى شما را مشخّص کرد
23
وَ أَنْزَلَ عَلَيْكُمُ الْكِتَابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ
و «کتابى بر شما نازل کرد که روشنگر همه چیز است»
24
وَ عَمَّرَ فِيكُمْ نَبِيَّهُ أَزْمَاناً
پیامبرش را مدّتى در میان شما قرار داد
25
حَتَّى أَكْمَلَ لَهُ وَ لَكُمْ فِيمَا أَنْزَلَ مِنْ كِتَابِهِ دِينَهُ الَّذِي رَضِيَ لِنَفْسِهِ
تا براى او و شما، دین را به اکمال رساند، و آنچه در قرآن نازل شد و مایه رضاى الهى است تحقّق بخشد.
26
وَ أَنْهَى إِلَيْكُمْ عَلَى لِسَانِهِ مَحَابَّهُ مِنَ الْأَعْمَالِ وَ مَكَارِهَهُ
و با زبان پیامبرش، کارهاى خوشایند و ناخوشایند، بایدها و نبایدها را ابلاغ کرد،
27
وَ نَوَاهِيَهُ وَ أَوَامِرَهُ
و اوامر و نواهى را آموزش داد،
28
وَ أَلْقَى إِلَيْكُمُ الْمَعْذِرَةَ
و راه عذر را بر شما بست
29
وَ اتَّخَذَ عَلَيْكُمُ الْحُجَّةَ
و حجّت را تمام کرد.
30
وَ قَدَّمَ إِلَيْكُمْ بِالْوَعِيدِ
پیش از کیفر، شما را تهدید کرد،
31
وَ أَنْذَرَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذابٍ شَدِيدٍ
و از عذاب هاى سختى که در پیش روى دارید ترساند.
32
فَاسْتَدْرِكُوا بَقِيَّةَ أَيَّامِكُمْ
پس باز مانده ایّام خویش را دریابید،
33
وَ اصْبِرُوا لَهَا أَنْفُسَكُمْ
و صبر و بردبارى در برابر ناروایى ها پیشه کنید،
34
فَإِنَّهَا قَلِيلٌ فِي كَثِيرِ الْأَيَّامِ الَّتِي تَكُونُ مِنْكُمْ فِيهَا الْغَفْلَةُ وَ التَّشَاغُلُ عَنِ الْمَوْعِظَةِ
چرا که عمر باقى مانده برابر روزهاى زیادى که به غفلت گذراندید و روى گردان از پندها بودید، بسیار کم است.
35
وَ لَا تُرَخِّصُوا لِأَنْفُسِكُمْ
به خودش بیش از اندازه آزادى ندهید،
36
فَتَذْهَبَ بِكُمُ الرُّخَصُ مَذَاهِبَ الظَّلَمَةِ
که شما را به ستمگرى مى کشاند،
37
وَ لَا تُدَاهِنُوا
و با نفس سازشکارى و سستى روا مدارید
38
فَيَهْجُمَ بِكُمُ الْإِدْهَانُ عَلَى الْمَعْصِيَةِ
که ناگهان در درون گناه سقوط مى کنید.
39
عِبَادَ اللَّهِ
اى بندگان خدا
40
إِنَّ أَنْصَحَ النَّاسِ لِنَفْسِهِ أَطْوَعُهُمْ لِرَبِّهِ
آن کس که نسبت به خود خیر خواهى او بیشتر است، در برابر خدا، از همه کس فرمانبردارتر است،
41
وَ إِنَّ أَغَشَّهُمْ لِنَفْسِهِ أَعْصَاهُمْ لِرَبِّهِ
و آن کس که خویشتن را بیشتر مى فریبد، نزد خدا گناه کارترین انسان ها است،
42
وَ الْمَغْبُونُ مَنْ غَبَنَ نَفْسَهُ
زیانکار واقعى کسى است که خود را بفریبد.
43
وَ الْمَغْبُوطُ مَنْ سَلِمَ لَهُ دِينُهُ
و آن کس مورد غبطه است و بر او رشک مى برند که دین او سالم باشد.
44
وَ السَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ
سعادتمند کسى است که از زندگى دیگران عبرت آموزد،
45
وَ الشَّقِيُّ مَنِ انْخَدَعَ لِهَوَاهُ وَ غُرُورِهِ
و شقاوتمند کسى است که فریب هوا و هوس ها را بخورد.
46
وَ اعْلَمُوا أَنَّ يَسِيرَ الرِّيَاءِ شِرْكٌ
آگاه باشید ریاکارى و تظاهر، و هر چند اندک باشد شرک است،
47
وَ مُجَالَسَةَ أَهْلِ الْهَوَى مَنْسَاةٌ لِلْإِيمَانِ
و همنشینى با هوا پرستان ایمان را به دست فراموشى مى سپارد،
48
وَ مَحْضَرَةٌ لِلشَّيْطَانِ
و شیطان را حاضر مى کند.
49
جَانِبُوا الْكَذِبَ فَإِنَّهُ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
از دروغ بر کنار باشید که با ایمان فاصله دارد.
50
الصَّادِقُ عَلَى شَفَا مَنْجَاةٍ وَ كَرَامَةٍ
راستگو در راه نجات و بزرگوارى است،
51
وَ الْكَاذِبُ عَلَى شَرَفِ مَهْوَاةٍ وَ مَهَانَةٍ
اما دروغگو بر لب پرتگاه هلاک و خوارى است،
52
وَ لَا تَحَاسَدُوا
حسد نورزید
53
فَإِنَّ الْحَسَدَ يَأْكُلُ الْإِيمَانَ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ
که حسد ایمان را چونان آتشى که هیزم را خاکستر کند، نابود مى سازد.
54
وَ لَا تَبَاغَضُوا فَإِنَّهَا الْحَالِقَةُ
با یکدیگر دشمنى و کینه توزى نداشته باشید که نابود کننده هر چیزى است.
55
وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْأَمَلَ يُسْهِي الْعَقْلَ وَ يُنْسِي الذِّكْرَ
بدانید که آرزوهاى دور و دراز عقل را غافل و یاد خدا را به فراموشى مى سپارد.
56
فَأَكْذِبُوا الْأَمَلَ فَإِنَّهُ غُرُورٌ
آرزوهاى ناروا را دروغ انگارید که آرزوها فریبنده اند
57
وَ صَاحِبُهُ مَغْرُورٌ
و صاحبش فریب خورده.